Transgraniczne due diligence w CEE: od finansów po różne jurysdykcje

Due diligence to moment, w którym transakcje albo się umacniają, albo rozpadają. W CEE ma swoje osobliwości: lokalny GAAP, wpływ właściciela, nieformalne ustalenia i kilka jurysdykcji w jednej strukturze. Oto co sprawdzać.

1. Due diligence finansowe: normalizacja

Finanse w CEE często stosują lokalny GAAP, nie MSSF. Pierwszy krok to normalizacja EBITDA: usunięcie ponadrynkowego wynagrodzenia właściciela, kosztów osobistych, zdarzeń jednorazowych. Realny powtarzalny zysk często różni się od księgowego.

2. Transakcje z podmiotami powiązanymi

W małych i średnich firmach częste są transakcje z innymi firmami właściciela — najem, dostawy, pożyczki. Trzeba je zidentyfikować i wycenić na warunkach rynkowych, bo po sprzedaży mogą zniknąć lub się zmienić.

3. Due diligence prawne i jurysdykcje

W transakcjach transgranicznych spotyka się kilka systemów prawnych. Sprawdzaj strukturę własności, licencje, kluczowe umowy (czy są zbywalne), stosunki pracy i potencjalne spory. Lokalne doradztwo prawne i podatkowe jest niezbędne, nie opcjonalne.

4. Zależność operacyjna

Kluczowe pytanie: jak bardzo firma zależy od właściciela? Jeśli kluczowe relacje, wiedza czy decyzje opierają się na jednej osobie, to ryzyko, które trzeba ustrukturyzować (earn-out, okres przejściowy).

5. Luki w dokumentacji

FAQ

Co jest najważniejsze przy due diligence firmy w CEE?

Normalizacja finansów do standardów międzynarodowych, identyfikacja transakcji z podmiotami powiązanymi, sprawdzenie zbywalności umów i ocena zależności od właściciela.

Czy potrzebni są lokalni doradcy przy kupnie w CEE?

Tak. Lokalna wiedza prawna i podatkowa jest niezbędna ze względu na różnice jurysdykcji i lokalną praktykę księgową.